Ukrayna’daki savaşın sona ermesi için diplomatik trafik yoğunlaşırken, eski ABD Başkanı Donald Trump‘ın hazırladığı ve Cenevre’de müzakere edilen 28 maddelik barış planı uluslararası kamuoyunun odağı oldu. ABD, Ukrayna ve Avrupalı heyetlerin katıldığı görüşmelerde, planın detayları ele alınırken, Avrupa tarafı kendi şartlarını içeren bir karşı teklif sundu.
Avrupa’dan Karşı Teklif: Rus Varlıklarından Tazminat
Avrupalı heyetler (İngiltere, Fransa ve Almanya tarafından hazırlandığı belirtilen), ABD’nin 28 maddelik planına alternatif olarak, Ukrayna’nın daha güçlü şartlarını içeren bir teklif sundu. Bu karşı teklifin temel maddeleri, ABD planından önemli farklılıklar içeriyor:
Güvenlik Garantisi: Ukrayna’ya, NATO’nun 5. maddesine benzer bir güvenlik garantisinin ABD tarafından sağlanması öneriliyor.
Toprak Müzakeresi: ABD planındaki “bazı bölgelerin fiilen Rusya’ya ait” kabul edilmesi yerine, toprak kontrolüne ilişkin müzakerelerin temas hattından başlaması talep ediliyor.
Tazminat ve Rus Varlıkları: Teklif, Ukrayna’nın mali olarak tazmin edilmesini ve bu çerçevede Rusya’nın verdiği zarar karşılanana kadar dondurulmuş Rus varlıklarının kullanılmasını içeriyor.
ABD planı ise dondurulmuş Rus varlıklarından 100 milyar doların Ukrayna’nın yeniden inşası için kullanılmasını, ancak elde edilen karın %50’sinin ABD’ye gitmesini öngörüyordu. Avrupa teklifinde ayrıca, barış anlaşması sonrası Ukrayna’da mümkün olan en kısa sürede seçim yapılması hedefi de yer alıyor.
Trump’tan Ukrayna Yönetimine Eleştiri
Görüşmeler devam ederken ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından bir açıklama yaparak Ukrayna yönetimini hedef aldı. Trump, “Ukrayna liderliği çabalarımıza hiçbir şekilde minnet göstermedi” diyerek eleştiride bulundu. Ayrıca savaşın kendi döneminde başlamayacağını ve eski Başkan Joe Biden döneminde kötüleştiğini öne sürdü.
Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenski ise barışa ulaşmak için çalıştıklarını belirterek, “Savaşı sonlandırmak için ABD ve Başkan Trump’ın gösterdiği çabaya minnettarız” sözleriyle Trump’a yanıt verdi.
Görüşmelerde “Yapıcı” İlerleme
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Ukrayna’nın başmüzakerecisi Andriy Yermak, görüşmelerin marjında yaptıkları açıklamada olumlu mesajlar verdi. Rubio, toplantının “şimdiye kadarki en yapıcı ve en anlamlı” olduğunu belirterek ilerleme kaydettiklerini söyledi. Yermak da “Çok iyi ilerleme kaydettik ve Ukrayna halkının hak ettiği adil ve kalıcı barışa doğru ilerliyoruz” dedi.
Ancak, nihai barış planının son şeklini Trump ile Zelenski arasındaki yüz yüze görüşmeyle alacağı ve iki başkan bir araya gelmeden hiçbir konuda anlaşılmış sayılmayacağı belirtiliyor.
