ABD Başkanı Donald Trump, Küba hükümetinin eylemlerinin ABD ulusal güvenliği için “olağandışı ve olağanüstü bir tehdit” oluşturduğunu savunarak ulusal acil durum ilan etti; Havana yönetimine doğrudan veya dolaylı şekilde petrol ve petrol ürünleri sağlayan yabancı ülkelerin ürünlerine ek değer esaslı gümrük vergisi uygulanabilmesinin önünü açan kararname yürürlüğe girdi.
Beyaz Saray’dan Yeni Kararname Yaptırımlar Üçüncü Ülkelere Yayılabilir
Beyaz Saray tarafından Donald Trump’ın imzasıyla yayımlanan ve bugün yürürlüğe giren kararnamede, ABD yönetimi Küba’ya ve Küba ile ticari ilişkileri olan ülkelere dönük yeni bir yaptırım paketi duyurdu. Kararnamede Trump, Küba’nın Rusya, Çin ve İran ile, ayrıca Hamas ve Hizbullah gibi gruplarla işbirliği yaparak “Batı yarımküre’yi istikrarsızlaştırdığını” ileri sürdü. Metinde, bu yaklaşımın ABD’nin ulusal güvenlik değerlendirmesiyle birlikte ele alındığı ve ulusal acil durum ilanının gerekçesi olarak sunulduğu vurgulandı.
Kararnameyle birlikte Trump, Küba’ya petrol ya da petrol ürünleri satan ülkelerin ürünlerine ek “değer esaslı gümrük vergisi” uygulanabileceğini duyurdu. Bu çerçevede, yaptırım yaklaşımının yalnızca doğrudan satışları değil, dolaylı satış tanımı kapsamında aracılar ya da üçüncü ülkeler üzerinden Küba’ya ulaştırılan sevkiyatları da kapsayacak şekilde kurgulandığı belirtildi.
“Düşman Aktörlere Ev Sahipliği”
Kararnamede Trump, Küba hükümetinin “ABD’ye düşman aktörlere ev sahipliği yaptığını” ileri sürdü. Metinde, “Küba, ABD’nin hassas ulusal güvenlik bilgilerini çalmaya çalışan, Rusya’nın en büyük denizaşırı sinyal istihbarat tesisine ev sahipliği yapıyor” ifadesi yer aldı. Ayrıca Havana yönetiminin, Çin Halk Cumhuriyeti ile “derin bir istihbarat ve savunma işbirliği” inşa etmeyi sürdürdüğü kaydedildi.
Trump, kararname kapsamında yaptığı değerlendirmede, “Küba, ABD’nin tehlikeli düşmanlarını açıkça barındırıyor ve onları, ABD ulusal güvenliğini doğrudan tehdit eden sofistike askeri ve istihbarat yeteneklerini Küba’da konuşlandırmaya davet ediyor” ifadelerini kullandı. Bu söylem, kararnamenin dayandırıldığı ulusal güvenlik gerekçesinin merkezinde yer aldı.
Kararnamede, Küba’nın “ulusötesi terör örgütlerine güvenli liman sağladığı” da iddia edildi. Trump, “Küba Hizbullah ve Hamas gibi uluslararası terörist grupları memnuniyetle karşılayarak, bu grupların bölge genelinde ekonomik, kültürel ve güvenlik bağları kurması için güvenli bir ortam yaratıyor” ifadelerini kullandı. Bu bölümde, söz konusu iddiaların yaptırım paketi ve ulusal acil durum kararının dayanakları arasında gösterildiği aktarıldı.
Küba Rejimine Baskı Suçlaması
Trump, kararname metninde Küba rejimini kendi halkına baskı uygulamakla suçladı. Metinde, “Komünist rejim siyasi muhaliflerine zulmediyor ve işkence yapıyor. Küba halkının ifade ve basın özgürlüğünü reddediyor, halkın sefaletinden yolsuzlukla kar sağlıyor” denildi. Trump, bu politikaların “demokratik değerlere aykırı” olduğunu ve ABD’nin Küba’da barışçıl değişimi teşvik etme dış politikasıyla çatıştığını aktardı.
Kararnamede ayrıca Trump’ın, “Amerika Birleşik Devletleri’nin komünist Küba rejiminin yağmalarına karşı sıfır toleransı vardır” değerlendirmesine yer verildi. Bu mesajın, ulusal acil durum ilanı ve ek gümrük vergisi mekanizmasının siyasal çerçevesi olarak sunulduğu görüldü.
Petrol Tedarikçilerine Yaptırım
Kararnameye göre, ABD Ticaret Bakanı, Dışişleri Bakanı ile istişare halinde hangi ülkelerin Küba’ya petrol sağladığını tespit edecek. Düzenlemede, dolaylı satış tanımı kapsamında petrolün aracılar veya üçüncü ülkeler üzerinden Küba’ya ulaştırılması gibi unsurların da yaptırım kapsamına alınacağı belirtildi. Bu yaklaşım, sevkiyatın doğrudan görünmediği durumlarda da tedarik zincirinin dikkate alınacağı bir çerçeve çizdi.
Bir ülkenin Küba’ya petrol sağladığı tespit edilirse, Dışişleri Bakanı, Hazine ve İç Güvenlik bakanlarıyla görüşerek söz konusu ülkenin mallarına ne oranda ek gümrük vergisi uygulanacağını belirleyecek. Bu sürecin sonunda nihai karar için ABD Başkanı Donald Trump’a rapor sunulacağı, kararın da bu raporlama ve değerlendirme zincirinin ardından şekilleneceği kaydedildi.
