Bakanlık, gerçekte herhangi bir mal teslimi ya da hizmet sunumu olmadığı hâlde düzenlenen sahte faturalar için yeni bir uygulamayı hayata geçirirken; sahte belge düzenlenmesi ve haksız iade taleplerinin tespitinde teknolojik altyapıyı bir üst aşamaya taşıdı. Bu kapsamda Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), sahte belgeyle mücadelede yürüttüğü çalışmaları, mevcut programların üzerine eklenen KAŞİF ile daha kapsamlı bir izleme ve analiz sürecine dönüştürdü.
GİB’in sahte belgeyle mücadelede kullandığı kural tabanlı Sahte Belge Risk Analiz Programı (SARP) ile Riskli İade Takip ve Analiz Programı (RİTAP) üzerinden yürütülen çalışmaların devamında, yeni risk analiz uygulaması KAŞİF devreye alındı. Makine öğrenmesi ile yapay zeka teknolojilerine dayanan sistemin, Başkanlığın teknoloji birimi GİB Teknoloji ile TÜBİTAK Yapay Zeka Enstitüsü tarafından geliştirildiği bilgisi paylaşıldı.
Kural Tabanlı Olmadan Büyük Veriyi Günlük Analiz Ediyor
Kural tabanlı çalışmayan KAŞİF, herhangi bir ön tanım ya da kural olmadan, içerdiği yapay zeka modeli sayesinde çok büyük verileri günlük analiz ederek riskli durumları ortaya çıkarıyor. Mükelleflerin davranış değişiklikleri sistem tarafından izleniyor, otomatik algılanıyor; her yeni durum yeniden analiz edilerek riskli mükellefler belirleniyor. Büyük veri platformları üzerinde çalışan ve onlarca terabaytlık veri üzerinden analiz yapan uygulamayla yaklaşık 4 milyon mükellef günlük olarak inceleniyor; çok sayıda kategoriye ait onlarca farklı bilgi ve durum izlenerek riskli durumların daha hızlı ve doğru şekilde belirlenmesi hedefleniyor.
Şimşek: “Risk Analiz Altyapısı Sürekli Yenileniyor”
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, son teknoloji uygulamaların kayıt dışı ekonomi ile mücadeleyi etkinleştirdiğini vurgulayarak, “Kayıt dışılıkla mücadelede yeni bir döneme girdik. Yapay zeka ve makine öğrenmesi gibi yeni teknolojilerle artık kayıt dışı tüm faaliyetleri anında tespit ediyor ve işlem yapıyoruz. Tüm mükelleflerimizi kayıt içinde kalmaya davet ediyorum.” ifadelerini kullandı. Şimşek, Gelir İdaresi Başkanlığının risk analiz altyapısını sürekli yenilediğini belirterek, bu uygulamalarla hem kayıt dışı ekonomiyle etkin şekilde mücadele etmeyi hem de rekabet eşitsizliği meydana getiren uyumsuzlukları önlemeyi sürdüreceklerini kaydetti.
