Türkiye’de bankacılık ve finans sektöründe para trafiğinin şeffaflığını artırmaya yönelik kritik bir adım atılıyor. Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) tarafından geçtiğimiz Ağustos ayında duyurulan ve başlangıçta 1 Ocak 2026 olarak planlanan yeni kısıtlama takviminde önemli bir güncellemeye gidildi. İlk etapta 200 bin TL olarak belirlenen zorunlu açıklama sınırı, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ve ilgili birimlerin yürüttüğü ilave etki analizleri sonucunda 400 bin TL seviyesine yükseltildi. Bankacılık sektörü kaynaklarından edinilen bilgilere göre, ertelenen bu kritik uygulama herhangi bir yeni aksaklık olmazsa 15 Mart itibarıyla resmen hayata geçirilecek. Bu tarihten itibaren internet bankacılığı, mobil uygulamalar veya ATM kanalları üzerinden yapılacak yüksek tutarlı gönderimlerde yeni bir dönem başlayacak.
Yeni düzenlemenin kapsamı sadece tek seferlik işlemlerle de sınırlı kalmayacak. Gün içerisinde parça parça yapılan ancak toplamı 400 bin lirayı aşan tüm para transferleri de bu denetim mekanizmasına takılacak. Eğer gönderilen tutar belirlenen bu eşiği geçiyorsa, kullanıcıların işlemin detayına ilişkin en az 20 karakter uzunluğunda açıklama girmesi yasal bir zorunluluk haline gelecek. “Diğer” veya “bireysel ödeme” gibi muğlak ifadeler artık tek başına yeterli kabul edilmeyecek; paranın gönderilme amacına dair somut ve detaylı bilginin sisteme işlenmesi gerekecek. Bu kural, sadece dijital kanalları değil, bankaların ATM cihazları üzerinden gerçekleştirilen işlemleri de kapsayacak şekilde uygulanacak.
İşlem Türüne Göre Seçenekler Belirlendi
Bakanlığın yayımladığı tebliğ uyarınca bankalar, ödeme kuruluşları ve elektronik para şirketleri, müşterilerine işlem mahiyetini belirtmeleri için belirli seçenekler sunmak zorunda olacak. Bu seçenekler arasında gayrimenkul alım ödemesi, motorlu taşıt alım ödemesi, borç ödeme, hediye, bağış, vergi ödemeleri, avukatlık ve danışmanlık giderleri gibi spesifik başlıklar yer alacak. Ayrıca kripto varlık transferleri, şans oyunları ve sosyal medya ödemeleri gibi dijital çağa uygun kategoriler de listede bulunacak. Eğer müşteri bu hazır kategoriler dışında genel bir ifade kullanmak isterse, sistem otomatik olarak en az 20 karakterlik bir açıklama metni talep edecek. Bu açıklamanın girilmemesi veya içeriğin yetersiz bulunması durumunda ise bankaların ilgili transfer işlemini onaylamama yetkisi bulunacak.
Para transferlerindeki denetim ağı, tutar yükseldikçe daha da sıkılaşacak. 15 Mart’ta başlayacak olan kısıtlamalar 400 bin TL ile sınırlı kalmayıp kademeli bir şekilde ilerleyecek. Yapılan düzenlemeye göre, 2 milyon TL ile 20 milyon TL arasındaki transfer işlemlerinde kullanıcıların mutlaka “Nakit İşlem Beyan Formu” doldurması gerekecek. Daha yüksek tutarlı işlemler olan 20 milyon TL üzerindeki transferlerde ise sadece beyan yeterli olmayacak; paranın kaynağına dair resmi ek bilgi ve belgelerin bankaya sunulması şartı aranacak. Kaynağı belgelendirilemeyen veya açıklaması reddedilen yüksek tutarlı para gönderimleri sistem tarafından durdurulacak.
Dijital bankacılık kullanmayan ancak ATM üzerinden yüklü miktarda para gönderimi yapan vatandaşlar için de kurallar değişiyor. Banka ayrımı gözetmeksizin, ATM üzerinden yapılan tek bir işlem veya birbiriyle bağlantılı birden fazla işlemin toplamı 400 bin TL sınırına ulaştığında, sistem otomatik olarak açıklama zorunluluğunu devreye sokacak. Bu hamleyle birlikte kayıt dışı para hareketlerinin önüne geçilmesi ve mali suçlarla mücadelenin daha etkin bir zemine oturtulması hedefleniyor. 15 Mart 2026 tarihine kadar bankaların teknik altyapılarını bu yeni sınır ve açıklama şartına göre güncellemesi bekleniyor.
