ABD’de bilim insanlarının, “insanlığın yok oluşa ne kadar yakın olduğunu” sembolik biçimde göstermek için 1947’de oluşturduğu Kıyamet Saati, bu yıl gece yarısına 85 saniye kala ayarlandı. ABD Atom Bilimcileri Bülteni Bilim ve Güvenlik Kurulu, yıllık değerlendirmenin duyurulduğu canlı yayında saatin kadranını 00.00’a 85 saniye kala getirerek, Kıyamet Saatini tarihindeki en ileri noktaya taşıdı.
Canlı Yayında Yapılan Yıllık Duyuru
Kurul, yıllık duyurunun yapıldığı canlı yayında, Kıyamet Saatinin neden yeniden ayarlandığına ilişkin değerlendirmelerinde birden fazla başlık üzerinde durdu. Yayında, özellikle nükleer savaş, iklim değişikliği, biyoteknolojinin kötüye kullanılması olasılığı ve yeterli kontrol olmadan yapay zekanın artan kullanımı gibi risklere dikkat çekildi. Ayrıca, geçen yıl saatin 89 saniyeye ayarlanmasından bu yana “zor kazanılan küresel anlayışların çöktüğü, kazananın her şeyi aldığı bir büyük güç rekabetinin hızlandığı ve varoluşsal riskleri azaltmak için gerekli olan uluslararası işbirliğinin baltalandığı” kaydedildi.
Çatışma Örnekleri ve Tırmanma Endişesi
Yayında örnekler üzerinden, çatışmaların tırmanma ihtimaline ilişkin endişeler aktarıldı. Rusya-Ukrayna Savaşı, Hindistan ile Pakistan arasında yaşanan çatışma ve ABD ile İsrail’in İran’a düzenlediği saldırılar hatırlatılırken, bu gelişmelerin ardından İran’ın nükleer silah geliştirme kapasitesine sahip olup olmadığı gibi konulara işaret edildi.
Küresel Isınma, Kuraklık ve “Anlamlı Anlaşmalar”
Duyuruda yalnızca güvenlik başlıkları değil, küresel ısınma kaynaklı etkiler de öne çıkarıldı. Canlı yayında, küresel ısınmayla bağlantılı kuraklıklar, sıcaklık artışları ve seller gibi unsurların altı çizilirken, ülkelerin küresel ısınmayla mücadelede “anlamlı anlaşmalar” yapmamasına da dikkat çekildi. Aynı yayında, liderler ve ülkelerin riskleri ele almak için birlikte hareket etmesi halinde Kıyamet Saatinin geri çevrilebileceği mesajı verildi.
Daniel Holz: “Biz ve Onlar”
Kurulun Başkanı Daniel Holz, uluslararası güven ve işbirliği konusunun önemine vurgu yaparak, dünyanın “biz ve onlar” şeklinde bölünmesi ve “sıfır toplamlı” bir yaklaşımın benimsenmesi halinde herkesin kaybetme olasılığının arttığını ifade etti. Bu değerlendirme, varoluşsal risklerin azaltılabilmesi için işbirliğinin kritik görüldüğü mesajıyla birlikte paylaşıldı.
Kıyamet Saati, ABD’nin Japonya’ya karşı tarihte ilk kez atom bombası kullanmasından iki yıl sonra, 1947’de Chicago Üniversitesindeki atom bilimcileri öncülüğünde sembolik olarak oluşturuldu. Amaç, insanlığın kendi ürettiği, özellikle nükleer teknoloji üzerinden büyüyen yok oluş felaketi tehlikesine dikkat çekmek olarak belirtildi.
