Türkiye genelinde beklenen kar yağışı uyarılarıyla birlikte karlı ve buzlu yolda araç kullanma kuralları yeniden gündemde. En sık yapılan hatalar ani fren, yakın takip ve uygunsuz lastik seçimi. İşte kış sürüşünde yapılması ve yapılmaması gerekenler.
İlk şart: Kış lastiği ve doğru hazırlık
Kar ve buzda zemine tutuş ciddi oranda azalır; bu da fren mesafesini uzatır. Sıcaklık 7 derecenin altına düştüğünde standart lastiklerin tutunma sorunu belirginleştiği için, kışın araç kullanılacaksa 7 derece altındaki şartlara uygun kış lastiği tercih edilmeli.
Dört mevsim lastikler bazı bölgelerde yeterli olsa da yoğun kar alan yerlerde yetersiz kalabilir. Kontrol ve denge için lastiklerin dördünün birden değiştirilmesi önerilir; farklı diş, ebat ve imalata sahip tekerlekler karıştırılmamalı.
Soğuk havalarda lastik basıncı düşebileceği için sık kontrol önemli. Karda lastik havasını indirmek yerine artırmanın fayda sağlayabileceği, hava artışının tahliye kanallarını daha fazla açarak tutunmayı artırabileceği belirtiliyor.
Hız, takip mesafesi ve direksiyon: En çok hata burada
Karlı-buzlu zeminde takip mesafesini en az iki katına çıkarmak gerekiyor. Kış lastiği bulunsa bile kar ve buz üzerinde fren mesafesi uzadığı için yakın takip kazaya davetiye çıkarıyor.
Kış şartlarında sürüş daha fazla dikkat ister: mümkün olduğunca yavaş gidin, şerit değişimini azaltın. Şerit değiştirirken yapılan ani hareketler savrulmaya yol açabilir. Aynı şekilde ani gaz, fren ve direksiyon hareketlerinden kaçınmak gerekir; pedallar ve direksiyon olabildiğince yumuşak kullanılmalı.
Mümkünse durmamak da önemli bir kural. Durup yeniden kalkışta zorlanma yaşanırsa düz vitesli araçlarda 2. viteste kalkmak avantaj sağlayabilir. Otomatik vitesli araçlarda ise hareket başladıktan sonra gaz pedalına yumuşak ve kademeli basılması önerilir.
Araç kara saplanırsa ve kayarsa ne yapmalı?
Aracın lastikleri kara saplandığında fazla gaz vererek çıkmaya çalışmak, lastiğin düştüğü çukurun derinleşmesine neden olabilir. İkinci viteste kalkarak, lastikleri sağa-sola çevirip çapraz hareketlerle çıkmayı deneyin. Birkaç denemeye rağmen araç kurtulmazsa daha fazla zorlamak araca zarar verebilir; çekici çağırmak doğru seçenek olabilir.
Yolda kaldığınızda panik yapmadan, ısınma koşulları nedeniyle aracınızda kalıp yardımın ulaşmasını beklemek tavsiye ediliyor. Araç çalışıyorsa egzozun kar nedeniyle kapanıp kapanmadığını kontrol etmek hayati önem taşır.
Araç kaydığında direksiyonu, aracın yönlenmesini istediğiniz doğrultuya çevirin. Aracın arkası kaymaya başlarsa freni bırakın ve direksiyonu arabanın arkasının kaydığı yöne doğru kırın. Araç tekrar tutunmaya başladığında, ön tekerler kayıyorsa hafif fren; arka tekerler kayıyorsa hafif gaz kullanın.
Aracınız buzlu bir yüzeyde düz doğrultuda kayıyorsa boş vitese geçin veya debriyaj pedalına basın. Yokuş çıkarken gaza yüklenmeden, düşük hızlarda ve ani hızlanmadan kaçınarak kademeli şekilde vites değiştirin.
Zincir detayı: Kış lastiği yetmeyebilir
Kış lastiği kullanılsa bile yoğun yağış alan bölgelerde araçta mutlaka zincir bulundurulması öneriliyor. Kar seviyesi arttığında kış lastiğinin tutunması da zorlaşabileceği için zincir gerekebilir.
