İran ile ABD arasındaki nükleer görüşmeler, Haziran 2025’te İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik saldırıları sonrası kesintiye uğrayan diplomatik temasların ardından Maskat’ta yeniden başladı. Sürecin, Tahran-Washington hattında tansiyonun yeniden yükseldiği ve Washington’ın Tahran’a karşı bölgede askeri yığınağını artırdığı bir dönemde başlaması dikkat çekti. Görüşmeler, Umman’ın arabuluculuğunda ve Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi’nin ev sahipliğinde sürdürülüyor.
Müzakerelerde İran heyetine Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi başkanlık ederken, ABD’yi Başkan Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff temsil ediyor. Maskat’taki temaslar, hem görüşmelerin yeniden başlatılması hem de taraflar arasındaki temel anlaşmazlık başlıklarının tekrar aynı masaya taşınması nedeniyle kritik bir eşik olarak değerlendiriliyor.
Heyetlerde Dikkat Çeken İsimler
Görüşmelerde İran tarafında Siyasi İşlerden Sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcısı Mecid Taht Revançi, Ekonomik İşlerden Sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcısı Hamid Kanberi ve Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi de hazır bulundu. ABD tarafında ise Witkoff’un yanında, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı ve danışmanı Jared Kushner yer aldı.
12 Günlük Savaş Sonrası Diplomasi Yeniden Masada
İran ile ABD arasındaki nükleer müzakereler, metinde “12 gün süren savaş” olarak aktarılan dönemin ardından yeniden başladı. Haziran 2025’te İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik saldırıları nedeniyle kesintiye uğrayan diplomatik süreç, bölge ülkelerinin çabalarıyla yeniden canlandırıldı.
Yeniden başlayan müzakerelerde, uranyum zenginleştirme ve İran’daki yüksek düzeyli zenginleştirilmiş uranyumun ülke dışına çıkarılması konuları, taraflar arasındaki temel anlaşmazlık başlığı olmayı sürdürüyor. İran, nükleer programını atom bombası üretimini engelleyecek sınırlamalar çerçevesinde tutma karşılığında yaptırımların kaldırılmasını isterken, ABD, uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin tamamen durdurulmasını ve yüksek düzeyli zenginleştirilmiş uranyumun İran dışına çıkarılmasını talep ediyor.
Washington’un Gündeme Taşımak İstediği Başlıklar
Metinde yer alan bilgilere göre ABD yönetimi, müzakerelerde İran’ın füze programını ve bölgedeki silahlı gruplara desteğini de masaya getirmek istiyor. İran ise nükleer program dışındaki konuları müzakere etmeyeceğini birçok kez bildirdiğini vurguluyor. Böylece Maskat’taki görüşmeler, bir yandan nükleer başlıkta kilit taleplerin tartışıldığı, diğer yandan kapsam konusunda tarafların farklı çizgilerde durduğu bir zeminde ilerliyor.
