İtalya’nın başkenti Roma’da, kentin simgelerinden Trevi Çeşmesi’nde biletli giriş uygulaması bugün resmen devreye girdi. Yoğunluğu azaltma ve bakım giderlerini karşılama gerekçesiyle getirilen sistemle, belirlenen saatlerde çeşmeyi yakından görmek isteyen ziyaretçilerden 2 avro giriş ücreti alınacak ve uygulama “kamusal miras paralı mı olur” tartışmasını da yeniden gündeme taşıdı.
Roma’nın her dönem en yoğun turist çeken noktalarından Trevi Çeşmesi’nde bir süredir gündemde olan biletli giriş sistemi, Roberto Gualtieri tarafından 19 Aralık 2025’te duyurulmuştu. Bugün itibarıyla yürürlüğe giren düzenlemeye göre, çeşmeyi yakından görmek ve büyük havuzunun önünden geçmek isteyen ziyaretçiler, hafta içi günlerde 11.30–22.00 saatleri arasında 2 avro ödeyerek giriş yapabilecek. Hafta sonlarında ücret alınacak saat aralığı ise 09.00–22.00 olarak belirlendi. Akşam 22.00’den sabaha kadar olan zaman diliminde ise tarihi yapı biletsiz ziyaret edilebilecek.
Kimler Ücretten Muaf Tutulacak?
Uygulama kapsamında Roma sakinleri ile resmi ikametleri Roma’da olanlar için giriş ücretsiz olacak. Ayrıca engelli bireyler, 6 yaşından küçükler ve rehberli turlarla gelenler de söz konusu giriş ücretinden muaf tutulacak. Düzenlemenin, hem ziyaretçi akışını belirli saat aralıklarında yönetmeyi hem de tarihi yapının bakımına kaynak yaratmayı hedeflediği vurgulanıyor.
Roma Belediyesi adına konuşan Turizm İşlerinden Sorumlu Belediye Meclis Üyesi Alessandro Onorato, çeşmenin basamaklarından aşağı inmek için 2 avroluk bilet gerekeceğini, kentte yaşayanlar için sistemin ücretsiz olduğunu belirtti. Onorato, yıllık gelir beklentisinin 6 milyon avro seviyesinde olduğuna işaret ederken, bu kaynağın “birçok güzel şeye imkân sağlayacağını” söyledi. Uygulanan ücretin düşük olduğunu savunan Onorato, kıyaslama yaparak, “Bu çeşme New York’ta olsa 2 avro değil, 100 ABD doları isterlerdi” ifadesini kullandı.
Onorato ayrıca bilet ücreti uygulamasının yalnızca gelir yaratmakla sınırlı kalmayacağını; iş piyasasında istihdam oluşturacağını, çeşmenin bakımına katkı sunacağını ve ziyaretin daha güvenli yürütülmesine yardımcı olacağını dile getirdi. Uygulamanın, yankesicilik ve hırsızlık vakalarının önüne geçilmesi açısından da daha kontrollü bir ziyaret ortamı oluşturacağı kaydedildi.
Roma Belediyesi Kültürden Sorumlu Belediye Meclis Üyesi Massimiliano Smeriglio ise biletli sisteme ilginin daha ilk saatlerde görüldüğünü belirterek, “Trevi Çeşmesi için ilk saatlerde üç bin adet ön satış yapıldı bile” sözleriyle ilk tabloyu özetledi.
Ziyaretçilerin İlk Tepkileri
Uygulamanın başladığı ilk günde, çeşmeye gelen ziyaretçilerin önemli bir kısmının biletli giriş ve 2 avroluk ücret konusunda “makul” bir noktada buluştuğu görüldü. Çinli turist Wi Wi, ücret ödemekten rahatsız olmadığını, bilet gelirinin çeşmenin daha iyi bakılması ve temiz kalması için kullanılmasının olumlu olacağını ifade etti; zaman içinde bunun sonucunu görmeyi umduğunu söyledi.
Belçikalı turist François ise Roma’da pek çok yere girerken daha yüksek bedeller ödendiğini hatırlatarak, Trevi Çeşmesi’nin Avrupa’nın ve dünyanın en güzel yerlerinden biri olduğunu, 2 avronun hem korunma hem de aşırı kalabalığın azaltılması açısından anlamlı bir karşılık sunduğunu dile getirdi. Aynı zamanda, ücretin “çok fazla değil, uygun” olduğunu belirterek daha sakin bir ziyaret deneyiminin önemine dikkat çekti.
Roma’ya ilk kez geldiğini söyleyen Brezilyalı turist Marco da eşiyle birlikte birer bilet aldıklarını, ücretin pahalı olmadığını ve tarihi yapının bakımı için gerekli görülebileceğini anlattı. Daha önceki gelişinde çeşmeyi yakından gördüğü için bu kez güvenlik kordonunun dışından fotoğraf çekmeyi tercih eden İngiltereli turist Simon ise sistemin ziyaretçi sayısını kontrol etmeye ve alanı güvenli hâle getirmeye yarıyorsa iyi bir fikir olabileceğini; “kâr elde etme” amacı taşımadığını düşündüğünü söyledi.
Romalılar Ne Düşünüyor?
Uygulama, Roma’da yaşayanların gözünde daha temkinli bir yerden değerlendiriliyor. Roma sakini Elisa Storace, konuya “son derece nötr” yaklaştığını belirterek, bir yandan 2 avronun bakım çalışmaları için faydalı olabileceğini, diğer yandan ise Roma’nın güzel bir şehir olduğunu ve herkesin Trevi Çeşmesi’ni yakından görmeyi hak ettiğini dile getirdi. Bu yaklaşım, uygulamanın yararları ile “erişim” tartışması arasındaki hassas dengeyi işaret ediyor.
Uzun yıllardır Roma’da yaşayan Arnavutluk kökenli Togay Gramoz ise kentte ikamet ettiği için ücret ödemediğini, alınan bedelin yalnızca bakım amacı taşıdığını savundu. Trevi Çeşmesi’nin dünyanın en çok ziyaret edilen ve en çok ilgi gören noktalarından biri olduğuna dikkat çeken Gramoz, bu ölçekte bir yerin korunması için belediyeye 2 avro verilebilmesini doğal karşıladığını söyledi.
Uygulama Nasıl Gündeme Geldi?
Tarihi yapıya aşırı ilgi nedeniyle oluşan yoğun kalabalıkların önüne geçmek için bilet sistemi fikri, ilk kez 2024’te güçlü şekilde gündeme gelmişti. Kamuoyunda sıkça tartışılan öneri bir süre karar aşamasına taşınmazken, Trevi Çeşmesi’nin Ekim–Aralık 2024 döneminde kapsamlı restorasyondan geçirilmesinin ardından Roma Belediyesi bilet uygulamasını hemen başlatmadı. Bunun yerine ocak ayından itibaren, çeşme önünde sınırlı erişim uygulaması devreye alındı ve aynı anda yalnızca 400 ziyaretçinin girişine imkân veren sistem uygulanmaya başladı. Bugün yürürlüğe giren biletli giriş ise bu sürecin yeni adımı olarak kayda geçti.
Trevi Çeşmesi, son yıllarda yalnızca aşırı turist yoğunluğu nedeniyle değil, dönem dönem iklim aktivistlerinin eylemleri ya da havuza atlayan turistlerin ceza alması gibi olaylarla da gündeme geliyor. Kentin simge yapılarından biri olan tarihi çeşme, bu yönüyle hem ziyaretçi yönetimi hem de güvenlik ve koruma başlıklarının kesiştiği bir noktada bulunuyor.
Geç barok tarzdaki ünlü çeşme, İtalyan mimar Nicola Salvi tarafından 18. yüzyılda inşa edildi. Her yıl milyonlarca kişinin ziyaret ettiği Trevi Çeşmesi, pek çok romantik filmin çekilmesi nedeniyle “Aşk Çeşmesi” olarak da anılıyor; bu ün, çeşmenin etrafındaki yoğun ilgiyi yıllar içinde daha da artıran başlıca unsurlardan biri olarak öne çıkıyor.
