ABD merkezli Citrini Research tarafından yayımlanan ve yapay zeka nedeniyle milyonlarca beyaz yakalı çalışanın işsiz kalabileceğini öne süren analiz, küresel piyasalarda sert satışları tetikledi. Raporda özellikle ofis çalışanları, yazılımcılar ve finans sektörü çalışanları için kısa vadede yıkıcı etki beklentisi dile getirilirken, büyük şirket hisselerinde ve ana endekslerde dikkat çeken kayıplar yaşandı.
Teknolojideki gelişmelerin bu kez refah değil, panik ürettiği bir tabloya işaret edilen haberde, ABD’li araştırma şirketi Citrini Research’ün yayımladığı karamsar analiz, küresel piyasalarda adeta deprem etkisi yarattı. Yapay zeka (YZ) teknolojisinin çok kısa vadede özellikle ofis çalışanları, yazılım geliştiriciler, kod yazarları ve finans sektörü çalışanları üzerinde yıkıcı sonuçlar doğurabileceği öngörüsü, yatırımcı tarafında sert bir risk algısı oluşturdu ve bu algı, raporda adı geçen şirketlerde yoğun satış baskısına dönüştü.
2028 Senaryosu
Substack üzerinden paylaşılan analizde, 2028 yılına kadar bilişim gücünü kontrol eden küçük bir azınlığın servetinin katlanacağı, buna karşılık makinelerin insanların yerini almasıyla birlikte reel ücretlerin çökeceği iddia edildi. Raporda çizilen senaryo, teknolojik dönüşümün yalnızca üretim biçimini değil, doğrudan istihdam yapısını ve gelir dağılımını da sarsacağı görüşüne dayanırken, bu çerçevede özellikle beyaz yakalı istihdam alanlarının baskı altına gireceği vurgulandı.
Raporda tarif edilen teknolojik yıkım sürecinde ilk dalganın yazılım sektörü ve kod yazarları üzerinde etkili olacağı belirtilirken, ikinci dalgada e-ticaret platformları ile dijital ödeme sistemleri öne çıkarıldı. Üçüncü dalgada ise özel kredi kurumları, sigorta şirketleri ve orta sınıfın beyaz yakalı istihdam alanları için daha geniş çaplı bir baskı ve dönüşüm beklentisi dile getirildi. Böylece analiz, yapay zeka kaynaklı işsizlik korkusunun yalnızca teknoloji şirketleriyle sınırlı kalmayıp finansal ve ticari hizmet zincirine de yayılabileceğini savundu.
Korku senaryosunun yayılmasıyla birlikte, raporda adı geçen ve “yapay zeka tehdidi” altında olduğu düşünülen şirket hisseleri günü ağır kayıplarla kapattı. Buna göre IBM hisselerinde %13,2, DoorDash hisselerinde %8,4, Blackstone hisselerinde %6,2, Mastercard hisselerinde %5,8 ve Visa hisselerinde %4,6 oranında düşüş yaşandı. Söz konusu tablo, yapay zeka raporu, hisse düşüşü ve piyasa paniği başlıklarının aynı gün içinde birbirini besleyen bir sürece dönüştüğünü ortaya koydu.
Piyasadaki panik havası yalnızca şirket hisseleriyle sınırlı kalmadı, ana endekslere de doğrudan yansıdı. Teknoloji ağırlıklı Nasdaq Composite endeksi 258,80 puan düşerek 22.627,27 seviyesine gerilerken, Dow Jones Industrial Average ise 821,91 puanlık kayıpla 48.804,06 puana indi. Analistler, bu düşüşün yalnızca teknik bir düzeltme olarak görülmediğini; teknolojinin toplumsal yapıyı bozma riski konusunda duyulan derin endişenin fiyatlamalara yansıdığını belirtiyor.
