Brown Üniversitesi Ekonomi Profesörü ve 2025 Nobel Ekonomi Ödülü sahibi Peter Howitt, Davos’ta düzenlenen 56. Dünya Ekonomik Forumu’nda önemli açıklamalarda bulundu. Howitt, son dönemde hızla yükselen yapay zekâ hisselerini ve Avrupa ekonomisini değerlendirdi.
“Rasyonel Bir Balon” ve Dot-com Benzetmesi
Peter Howitt, yapay zekâ hisselerindeki mevcut hızlı artışları “rasyonel bir balon” olarak tanımladı. Ekonomiste göre bu durum, geçmişte yaşanan ve büyük bir çöküşle sonuçlanan Dot-com balonu ile önemli benzerlikler taşıyor.
Howitt, 1990’ların sonunda internet şirketlerine duyulan aşırı iyimserliğin hisse fiyatlarını şişirdiğini hatırlattı. Bu sürecin 2000–2001 yıllarında sert bir düşüşle sonuçlandığını ve ekonomi literatürüne “Dot-com balonu” olarak geçtiğini vurguladı.
Yapay zekâ hisselerindeki yükselişin de benzer bir temel dayanağı olduğunu ifade etti. Ancak bu süreçte yarışan çok sayıda şirket bulunduğunu ve sonunda kazananlar kadar kaybedenlerin de olacağını belirtti.
Çöküş Tam Olarak Ne Zaman Gerçekleşecek?
Ünlü ekonomist, piyasalarda yaşanacak olası çöküşün zamanlamasına dair net bir ipucu verdi. Howitt’e göre kritik an, yapay zekâ yarışındaki kazananların ve kaybedenlerin belirginleştiği an olacak.
“Kazananların kim olacağı biraz netleştiğinde, diğer firmaların değerleri düşmeye başlayacak ve işte o zaman çöküş gerçekleşecek” diyen Howitt, bu ayrışmanın piyasada ani bir değer kaybına yol açacağını öngördü.
Bu sarsıntı döneminde birçok firmanın rekabet ettiğini, ancak zirveye yalnızca birkaç şirketin çıkabileceğini ekledi. Geriye kalanların değer kaybetmesiyle birlikte piyasada genel bir düşüş trendi başlayacak.
Amazon Örneği: Herkes Kaybetmeyecek
Howitt, yaşanacak çöküşe rağmen sürecin sonunda çok başarılı şirketlerin de ortaya çıkacağını belirtti. Bu duruma örnek olarak Dot-com balonu dönemindeki Amazon’u gösterdi ve önemli bir paralellik kurdu.
“2000 yılındaki Dot-com balonu döneminde Amazon ne hale geldiyse, bu sürecin sonunda o hale gelecek bazı şirketler olacaktır” sözleriyle durumu açıkladı. Amazon o dönemde kâr etmese de değerinin aslında çok daha yüksek olduğunun sonradan anlaşıldığını ifade etti.
Nobel ödüllü ekonomist, Dot-com balonu sırasında doğru şirketlere yatırım yapanların büyük bir servet kazandığını hatırlattı. Benzer şekilde, yapay zekâ sürecinden de kazanan şirketler ve yatırımcılar çıkacağını vurguladı.
Nobel Ödülünü Getiren Teori
Peter Howitt, ekonomiye yaptığı katkılarla bilinen önemli bir isimdir. Fransız ekonomist Philippe Aghion ile birlikte yürüttüğü çalışmalarıyla 2025 Nobel Ekonomi Ödülü’nü kazanmıştır.
İki ekonomistin ödüle layık görüldüğü çalışmaları, “yaratıcı yıkım yoluyla sürdürülebilir büyüme teorisi” üzerineydi. Bu teori, teknolojik yeniliklerin eski yapıları yıkarak ekonomik büyümeyi nasıl sağladığını inceliyor.
